Bodziec = Stres (nie tylko emocjonalny)

Mamy w zwyczaju myśleć, że stres to jedynie reakcje emocjonalne.Dzisiejszy wpis — mam nadzieję — nieco zmieni ten obraz i pozwoli nam lepiej zrozumieć, jak działa nasze ciało.

Zacznijmy od podstaw: czym jest bodziec?

Bodziec to każda informacja, która dociera do naszego ciała, a tym samym do Centralnego Układu Nerwowego, gdzie jest przetwarzana. Następnie otrzymujemy odpowiedź — nazywamy ją reakcją lub działaniem — która utrzymuje się przez pewien czas, po czym organizm wraca do równowagi.

Za każdym razem, w mniejszym lub większym stopniu, bodziec ten wytrąca nas z dobrostanu. I właśnie na tym polega działanie stresu: dociera do nas, zaburza równowagę, a następnie pozwala ją odzyskać.

Przykład: musimy podbiec do autobusu, bo zaraz odjedzie. Dociera do nas informacja, że możemy się spóźnić na randkę — następuje analiza. Pojawia się działanie: biegniemy, aby zdążyć. Udaje się — jesteśmy w autobusie. 

Oddychamy płytko i szybko, serce bije mocniej, zaczynamy się pocić. To stan po działaniu stresu, który stopniowo się normuje: oddech się uspokaja, akcja serca zwalnia, pocenie ustaje, a my znów możemy spokojnie rozmawiać. Jest to uproszczony schemat reakcji stresowej.

Bodziec bywa również nazywany stresorem — czynnikiem wywołującym określony rodzaj stresu. Gdy przestaje on działać, organizm powraca do normy.

Teraz uporządkujemy stresory, dzieląc je na trzy grupy. To uporządkowanie stanowi fundament triady zdrowia, czyli sposobu, w jaki podchodzimy do diagnostyki i leczenia pacjenta.

Bodźce  / stresory strukturalne

Wszelkie uszkodzenia ciała: skręcenia, zwichnięcia, złamania, uderzenia, szarpnięcia, ukłucia, oparzenia (różnego rodzaju), a także skaleczenia, blizny pooperacyjne — u kobiet również blizny po cięciu cesarskim lub nacięciu krocza. Również przeciążenia podczas pracy fizycznej lub treningów.

Bodźce  / stresory biochemiczne

Przyjmowanie leków i suplementów bez konsultacji z lekarzem, zanieczyszczone powietrze i woda, nieświeże jedzenie, nietolerancje pokarmowe, choroby endokrynologiczne (np. tarczycy), choroby metaboliczne (cukrzyca typu I i II), alergie, refluks, wymioty, zaparcia, biegunki, wzdęcia, bolesne miesiączki, używki, kosmetyki, a także zbyt duża lub zbyt mała aktywność fizyczna.

Bodźce  / stresory emocjonalne

Stan emocjonalny, przewlekły stres, reakcje stresowe, traumy, poczucie rozdarcia, apatia, choroby psychiczne, zaburzenia snu oraz trudności w relacjach międzyludzkich.

Podsumowanie

Stres to nie tylko emocje — jak widać, jest go znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać. Sam kiedyś myślałem podobnie, jednak z biegiem czasu, nauki i pracy z pacjentami moje podejście uległo zmianie. Przełożyło się to zarówno na sposób pracy, jak i na osiągane efekty.

Warto wiedzieć więcej o tym, jak działa nasze ciało — nie funkcjonuje ono w sposób zero-jedynkowy. Ta świadomość przekłada się na lepsze rozumienie siebie, a w konsekwencji na wyższą jakość życia.

Pozdrawiam,

Marcin Fatla